زیرشیروونی وبلاگ کتاب خور

نوشته علی محمد افغانی

چاپ اتحاد(با سرمایه نویسنده)، 863 صفحه

معرفی کتاب توسط م.رجبی

فرزندی که طعم محبت پدری را نچشیده باشد، مشکل بتواند پرستش خدایی را انطور که باید و شاید درک کند.

...درست برعکس، فرزند از این جهت مورد لطف پدر و مادر است که ناتوان است.

...جهان را جای شر، ولی بشر را تابع خیر می دانست.

از انصاف و مروت دور است، که زنی تا آنجا کارد به استخوانش رسیده باشد که برای نجات خود، از شرف و آبرویش مایه بگذارد.

اصلا تو این را به من بگو، در مملکتی که پایه اش بر اجحاف و تجاوز و غصب و غارت گذاشته شده است، هیچ چیزش دلیل هیچ چیزش نیست، کار تولیدی بزرگش دروغ و فساد شده است، نه شرع می شناسند و نه قانون، و رشوه خواری، حق کشی، کاغذبازی و پاپوش دوزی مثل کچلی تا ابرویش پایین آمده است، درستکاری و رفتن از راه راست چه معنی دارد؟

در زندگی اجتماعی که بر اساس ارتباطات متقابل استوار شده است بسیارند کسانی که شادی های خود را از ترس این که مدعی پیدا نکنند مثل گربه گوشت دزد، به گوشه ای می برند و نجویده می بلعند، اما کمند کسانی که بار غم خود را برای آن که به دیگران سرایت نکند به تنهایی بردوش می کشند.

در راهی که ابتدایش تولد و انتهایش مرگ بود، به نظر می آمد که همه جا زمین را از خار فرش کرده بودند.

---------------------------------------------------------------------

شوهر آهو خانم به اعتقاد بسیاری از نویسندگان و ادیبان مشهور زمان خودش، اولین کتاب داستان ایرانی است که می توان آن را رمان نامید. داستان احتمالا در سال های آخرین دهه سی نوشته شده و در سال 1340 (یا قبل از آن) به چاپ رسیده است و در فاصله زمانی بین دو جنگ جهانی و بیشتر نزدیک به جنگ جهانی دوم اتفاق می افتد.

نویسنده توانسته تا از یک موضوع ساده (که اکنون یکی از کلیشه های داستان های ایرانی شده است)، داستانی سراسر اتفاق و هیجان، البته از نوع اتفاقات و هیجانات درونی بسازد و بپردازد.

در اوایل داستان تقلید از سبک نویسندگانی معروف به خصوص رولان به چشم می خورد ولی رفته رفته سبک خاص افغانی داستان را بسیار گیرا کرده است. سبک خاص افغانی که به آن اشاره کردم، به نظر من دو چیز است:

اول تعلیق و اتفاق های پی در پی که در سراسر داستان اتفاق می افتند و خواننده را در هر لحظه غافلگیر می کند. این ویژگی حتی در اواخر داستان هم ادامه دارد و حتی به گونه ای است که می توان داستان را جلوتر از جایی برد که تمام شده.

اما دومین سبک خاص افغانی که بیش تر هم به چشم می خورد، نگاه نویسنده از زاویه دید شخصیت های داستان است نه یک نگاه کلی. مثلا در داستان شادکامان دره قره سو، یک جا رضا خان را با لقب اعلیحضرت می آورد و یک جا با لقب زمین خوار بزرگ.

در هر حال، این داستان، داستانی است که با وجود زمان زیادی که از نوشتنش می گذرد، باز بر خیلی از داستان های عامه پسند و گاه از داستان های جدی ایرانی جلوتر است.